Çevrimiçi kumaş alışverişi yaparken, kumaşın vücudunuzda nasıl görüneceğini veya dikerken nasıl hissedeceğini hayal edebiliyor musunuz? Yoksa çevrimiçi kumaş siparişiniz kapınıza geldiğinde ne alacağınızı hayal etmek zor mu?

Kumaşı gerçekten tanımanın iki yolu vardır ve ilk yol teknik olandır. Pamuk, rayon, ipek, polyester veya yün gibi bireysel liflerin özelliklerini araştırabilirsiniz. Bu, liflerin boyayı nasıl emdiği, nemi çekip çekmediği veya sizi sıcak ya da serin tutup tutmadığı hakkında bir fikir verir. Daha sonra bu liflerin belirli bir kumaşı oluşturmak için nasıl örüldüğünü veya dokunduğunu keşfedebilirsiniz. Örneğin, lifler esneklik sağlamak için naylon veya spandeks ile birleştirilebilir veya yüzeyde doku oluşturmak için dimi veya kadife gibi bir şekilde dokunabilir. Bu bilgileri çevrimiçi olarak, kitaplarda (aşağıda önerilen bir listeye bakın) veya dikerken deneyimle edinebilirsiniz.

Ancak kumaşı gerçekten tanımanın ikinci yolu duyusaldır. Kumaşın vücudunuzda nasıl döküldüğünü, elinize aldığınızda ne kadar ağır hissettirdiğini ve yürürken nasıl hareket ettiğini görürsünüz. Ne yazık ki, çevrimiçi kumaş alışverişi yaparken neredeyse tüm duyusal deneyimi kaçırırsınız.

Bu nedenle, kumaşınızı satın almadan önce dokunamıyorsanız, hızlı bir kelime bilgisi dersi, kumaş açıklamalarını canlandırmaya yardımcı olabilir. Kumaşın duyusal özelliklerine—özellikle ağırlık ve dökümüne—aşina olmak, kutuyu açtığınızda, dikerken ve giyerken nasıl davranacağını bilmenize yardımcı olur.

Terimleri Bilin: Ağırlık ve Döküm

Çevrimiçi kumaş mağazalarının, bir kumaşın davranışını yazılı bir açıklamaya dönüştürme gibi zorlu bir görevi vardır. Alışveriş yaparken sizin göreviniz, kumaş açıklamalarını nasıl yorumlayacağınızı öğrenmektir. Bir kumaş açıklamasını okurken, lif içeriğine dikkat edin ve ardından mağazaların ağırlık ve dökümünü tanımlamak için kullandığı sıfatlara bakın. Bunu ne kadar çok yaparsanız, tekstil dilini o kadar hızlı öğrenirsiniz.

Kısaca, kumaşın ağırlığı, elinize aldığınızda ne kadar hafif veya ağır olduğudur ve kumaşın dökümü, vücudunuzda nasıl asıldığıdır. Şimdi bu terimlerin her birine daha yakından bakalım.

Ağırlık

Nedir?

Bir kumaşın ağırlığı, ne kadar hafif veya ağır olduğudur. Kumaşlar genellikle hafif, orta ağırlıkta veya ağır olarak tanımlanır, ancak her kumaşın belirli, sayısal bir ağırlığı da vardır.

Kumaş alışverişi yaptığınız yere bağlı olarak, genellikle ağırlık birimi olarak metrik ölçüm olan gram/metrekare (g/m²) kullanılır.

Peki, bu sayılar belirli bir dikiş projesi için kumaş alışverişi yaparken ne anlama gelir? İşte dikiş projeniz için ağırlığı nasıl düşünebileceğinize dair bazı genel örnekler:

• Hafif kumaşlar daha ince, daha nefes alabilir, daha dökümlü ve daha az opak olabilir. Bu kumaşlar yaklaşık 237 g/m²'ye kadar olanlardır.

• Ağır kumaşlar daha kalın, daha dayanıklı, daha opak ve daha yapısal olabilir. Bu kumaşlar 475 g/m²'den fazla olanlardır.

• Orta ağırlıktaki kumaşlar bu iki uç arasında yer alır ve yaklaşık 373-475 g/m² arasındadır.

Kumaşın g/m² cinsinden ağırlığının, sadece metrekare başına ağırlığı yansıttığını unutmamak önemlidir. Bu, dokuma yoğunluğu, diğer lif içerikleri, döküm kalitesi veya kumaşın esnekliği gibi ek bilgileri içermez. Bu nedenle, kumaşın belirli ağırlığı listelenmiş olsa da, daha fazla bilgi edinmek için açıklamaya güvenmeniz gerekecektir.

Örnek: Denim

Denim, ağırlığı keşfetmek için mükemmel bir örnektir çünkü çevrimiçi kumaş mağazaları genellikle çok ayrıntılı bilgi sağlar ve hazır giyim kot pantolonlar genellikle denim ağırlığını belirtir. Hafif, orta ağırlıkta ve ağır denim türlerini, yaklaşık 170 gram/m² ile 1.085 gram/m² arasında bulabilirsiniz.

Denim ayrıca, giysinizin vücudunuzda nasıl hissedilmesini istediğinizi düşünmenizi gerektirir. Örneğin, ağır denim hafif denimden daha fazla aşınma ve yıpranmaya dayanabilir. Ancak aynı zamanda vücudunuzda daha kısıtlayıcı hissedilebilir, ta ki yumuşayana kadar.

Soldaki denim numunesi ağır gramajlı olarak listelenmiştir. 438 g/m² (yaklaşık 12,9 oz) ağırlığındadır ve çevrimiçi açıklamada sert, dayanıklı ve ağır olarak tanımlanmıştır. Sağlam kot pantolonlar, önlükler ve iş tulumları için idealdir. Bu denim örneğinin asılı durduğunda bile şeklini nasıl koruduğuna dikkat edin. Kumaş o kadar ağır ki sert kalıyor ve dökülme göstermiyor.

Ortadaki denim orta ağırlıkta olarak listelenmiştir. 329 g/m² (yaklaşık 7 oz) ve dokulu, opak ve kıvrılabilir döküme sahip olarak tanımlanmıştır. Kot pantolonlar, ceketler, etekler ve çantalar için idealdir. Asıldığında geniş bir kat oluşturduğuna dikkat edin, bu da onun ağır denimden biraz daha dökümlü olduğunu gösterir.

Son denim hafif olarak listelenmiştir. 203 g/m² (yaklaşık 6 oz) ağırlığındadır ve yumuşak, ince ve nefes alabilir olarak tanımlanmıştır. Rahat kesimli pantolonlar ve gömlekler için idealdir. Bu örneğin asıldığında daha fazla katlandığına dikkat edin—diğer ikisinden daha fazla döküme sahiptir.

Doğru Kumaş Ağırlığını Seçme Rehberi

Eğer kumaşın g/m² (gram/metrekare) bilgisi varsa, mağazalar genellikle bunu ürün açıklamasında veya ürün sayfasındaki bir kenar çubuğunda belirtir. Yoksa, sadece "hafif", "orta" veya "ağır" olarak tanımlanabilir.

Kumaşın ağırlığına bakarken kendinize şu soruları sorun:

• Kumaşım şeffaf mı yoksa opak mı olmalı?

• Bu proje için hafif bir kumaş dikimi zorlaştırır mı?

• Kumaşın ağırlığı dikişlerde kalınlık yaratır mı?

• Kumaş dikişlerdeki baskıya dayanacak kadar sağlam mı?

• Kumaşın vücudumda nasıl hissedilmesini istiyorum? (Nefes alabilirlik ve hareket kolaylığını düşünün.)

Ağırlık, kumaş seçerken dikkate almanız gereken unsurlardan sadece biridir ve her zaman dökümlülük ile birlikte düşünülmelidir.

Döküm

Nedir?

Döküm, kumaşın vücutta nasıl asıldığını, nasıl düştüğünü ve kıvrıldığını tanımlar. Sıklıkla ağırlıkla karıştırılır; bu anlaşılabilir bir durumdur çünkü ikisi birbiriyle güçlü şekilde ilişkilidir. Başka bir deyişle, ağır kumaşlar genellikle daha az döküm gösterir, hafif kumaşlar ise daha dökümlüdür.

Ancak bu her zaman geçerli değildir ve ilişki birebir orantılı değildir. Örneğin, ağır yün krepler gibi ağır olup da akışkan olan kumaşlar vardır. Öte yandan, organza gibi hafif ancak sert kumaşlar da mevcuttur. Aynı ağırlığa sahip kumaşlar arasında bile döküm açısından büyük farklar olabilir. Bu yüzden kumaş seçerken ağırlık ve dökümü birlikte değerlendirmeyi unutmayın.

Örnek: İki Farklı Flanel

Pamuk, dökümü keşfetmek için harika bir örnektir. Çok fazla pamuk kumaşı türü vardır ve hepsi %100 pamuk içerse de hangisini seçeceğinizi nasıl bileceksiniz? Çevrimiçi mağazanın döküm hakkında ne söylediğine bakın.

Her iki örnek de %100 pamuk flaneldir. Soldaki buffalo desenli flanel 151 g/m² ağırlığındadır ve esnek döküme sahip olarak tanımlanmıştır. Sağdaki İtalyan flaneli ise 105 g/m² ağırlığında olup "olağanüstü yumuşak" olarak tanımlanmakta ve hafif, dalgalı bir döküme sahiptir. Ağırlıkları benzer olmasına rağmen döküm açısından büyük fark gösterirler.

Döküm, giysinin kalıbını nasıl etkiler?

Döküm kavramı, gram veya ons gibi ölçü birimiyle ifade edilmediğinden ağırlıktan biraz daha belirsizdir. Bu yüzden kumaş açıklamasında kullanılan sıfatlara dikkat edin.

Eğer bir kumaş “iyi dökümlü” olarak tanımlanıyorsa, daha akışkan, zarif bir şekilde düşen ve vücuda kolayca oturan bir yapıdadır. Bu tür kumaşlar, etekler, elbiseler ve salaş bluzlar gibi akışkan giysiler için mükemmeldir.

Örneğin, soldaki örnek 420 g/m² ağırlığında bir polyester kadifedir. "Orta" döküm olarak tanımlanmıştır ve pantolonlar, daha yapısal elbiseler (örneğin pinafore’lar) ve hafif ceketler için uygundur.

Sağdaki örnek ise 150 g/m² ağırlığında, rayon ve ipek karışımı bir kadifedir. “Çok iyi” döküm olarak tanımlanmıştır. Bu kumaş salaş elbiseler, bol kesim pantolonlar ve üst giysiler için uygundur.

Bir kumaş "gövdeye sahip" olarak tanımlanıyorsa, serttir ve az döküm gösterir. Dikişler ve penslerle vücuda şekil verilebilir; bu, ceketler veya pantolonlar gibi yapılı giysiler için idealdir.

Örneğin, bu iki örnek de %100 ipek kumaştır. Soldaki organza, daha az döküm — yani daha fazla gövde — gösterirken, sağdaki şifon daha dökümlüdür. Organza 69 g/m² ağırlığında olup hacimli silüetler için gevrek dökümle tanımlanır. Şifon ise 34 g/m² ağırlığında, hafif ve zarif olarak tanımlanır.

Doğru Dökümü Seçme Rehberi

Alışverişten önce, projeniz için nasıl bir döküm istediğinizi tanımlayın — hatta birkaç kelime ile not alın. Akışkan, salaş, vücuda oturan gibi kelimeler "iyi döküm" için uygundur. Daha az döküm için sert, hacimli, gevrek gibi tanımlar kullanın ve "gövdeye sahip" olduğunu not edin. Arada bir şey istiyorsanız “orta döküm” yazabilirsiniz.

Kumaşlara bakarken kendinize şu soruları sorun:

• Kumaş, istediğim şekilde akacak kadar döküm sahibi mi?

• Kumaş, istediğim yapı ve sertliği verecek kadar katı mı?

Son bir ipucu — kumaşa daha yapılı bir döküm kazandırmak için tela (interfacing) kullanabilirsiniz ama var olan bir kumaşı daha dökümlü hale getiremezsiniz.

Ağırlık ve Döküm Tablosu

Bu tablo, farklı kumaşları ağırlık ve döküm özelliklerine göre yerleştirerek bu iki unsurun nasıl etkileştiğini gösterir. Örneğin, organza hafif ve şeffaftır ama oldukça serttir; buna karşın şifon gibi hafif kumaşlar yüksek döküme sahiptir. Denim, geniş bir ağırlık aralığında olabilir ama genellikle rayon eklenmediği sürece çok dökümlü değildir. Ağır ve akışkan kumaşlar arasında yün krepler ve Tencel gibi seçenekler bulunur.

Bu tablonun ortalamaları yansıttığını unutmayın. Her kumaş her zaman aynı noktada yer almayabilir ama bu tablo iyi bir başlangıç noktasıdır.

Örnek: Örme Kumaş Numuneleri

Bu örme kumaş numuneleri, ağırlık ve dökümün nasıl etkileştiğini göstermektedir.

Soldaki çift kat örme kumaş, %95 polyester ve %5 spandeks karışımıdır ve 620 g/m² ağırlığındadır. "Ağır gramajlı", yumuşak tutumlu ve esnek dökümlü olarak tanımlanmıştır. Asıldığında kıvrımlar oluşmadığına ama kumaşın biraz eğildiğine dikkat edin.

Pembe French terry kumaşı; %66 bambu, %28 pamuk ve %6 spandeks karışımıdır ve 270 g/m² ağırlığındadır. "Orta gramajlı", rahat ve son derece yumuşak tutumlu olarak tanımlanmıştır. Kendi üzerine katlanmadığına ve yapılı bir duruşa sahip olduğuna dikkat edin.

Sonraki kumaş %100 organik pamuklu jarse ve yaklaşık 236 g/m² (6.96 oz) ağırlığındadır. Hafif gramajlı, yumuşak tutumlu ve şekil alabilir dökümde olarak tanımlanmıştır. Asıldığında kıvrımlar oluştuğuna dikkat edin; bu iyi dökümün işaretidir.

Bu “tissue-weight” (kağıt inceliğinde) jarse kumaşı %100 pamuktur ve 52 g/m² ağırlığındadır. "Son derece hafif", yarı şeffaf, havadar ve esnek olarak tanımlanmıştır. Asıldığında küçük kıvrımlar oluşturur—önceki jarseye göre çok daha dökümlüdür.

Peki ya kumaşın çevrimiçi açıklaması yeterli değilse?

Artık mağazaların kumaşın ağırlığını nasıl belirttiğini ve dökümünü nasıl tanımladığını öğrendiniz. Eğer alışveriş yaptığınız kumaşçı “lüks derecede akışkan döküm” gibi güçlü tanımlayıcılar kullanıyorsa, projeniz için kumaşın nasıl çalışacağını kafanızda kolayca canlandırabilirsiniz. Ancak yalnızca kumaş içeriğini listeleyip, başka hiçbir sıfat kullanılmayan bir mağazadan alışveriş yapıyorsanız, ne yapmalısınız?

O zaman kumaşın fotoğraflarından ipuçları aramanız gerekir.

Bu Spoonflower poplin kumaşı çok yapılı bir döküme sahiptir. Büyük ve yapılandırılmış kıvrımlara dikkat edin. Ayrıca kumaşın masa üzerinde hafifçe havalanır gibi durduğunu görebilirsiniz, bu onun hafif olduğunu gösterir.

İdeal olarak mağaza, kumaşı asılı şekilde, düz bir yüzeyde buruşturulmuş olarak ya da en azından katlanmış biçimde gösterir. Küçük kıvrımlar görüyorsanız, bu kumaşın dökümlü olduğunu gösterebilir. Büyük kıvrımlar — ya da hiç kıvrım olmaması — ise kumaşın daha az dökümlü ve daha yapılı olduğunu gösterir.

Bu Spoonflower krep de şin kumaşı ise küçük, narin kıvrımlara sahiptir ve kumaş hafifçe süzülüyor gibi görünür. Bu, kumaşın hafif olduğunu, iyi döküm gösterdiğini ve popline kıyasla vücudu daha fazla saran bir yapısı olduğunu gösterir.

Eğer kıvrımlar yumuşak görünüyorsa, kumaş daha dökümlüdür ve büyük ihtimalle vücudu saracaktır. Tersine, kıvrımlar sert görünüyorsa, kumaş daha az dökümlüdür ve yapısını koruyarak vücuttan uzak duracaktır.

Aynı iki Spoonflower kumaşı bir manken üzerine serildiğinde: Soldaki pamuklu poplin, sağdaki polyester krep de şin kadar döküm göstermemektedir.

Eğer kumaşın dokuması gevşek görünüyorsa veya masa üzerinde yüzüyormuş gibi duruyorsa, büyük ihtimalle daha hafiftir. Eğer dokuma sıkı görünüyorsa ya da kumaş masa üzerine düz şekilde yayılıyorsa, muhtemelen daha ağırdır. Ama unutmayın: Döküm ve ağırlık zaman zaman sizi yanıltabilir!

Ne Kadar Çok Numune, O Kadar Bilgi

Bir kumaş hakkında tüm özellikleri öğrenmek zordur—lif içeriği, dokuma ya da örme tipi, esneklik, ağırlık, döküm, tutum (elle hissi) ve parlaklık gibi. Ama iyi haber şu ki, çevrimiçi kumaş mağazaları artık kumaşı dokunmadan hayal edebilmeniz için yaratıcı tanımlamalar sunmak konusunda daha başarılı hale geldi.

Kumaş bilginizi daha da artırmak için birkaç öneri:

• Bir kumaş kitabı edinin. Favorilerimiz arasında Sandra Betzina’nın Fabric Savvy: How to Choose & Use Fabrics, Amanda Johnston ve Clive Hallett’in Fabric for Fashion: The Complete Guide kitapları ve onun eşlik eden numune kitabı var.

• Bir numune günlüğü başlatın. Yukarıdaki tüm kumaş örnekleri, çok canlı açıklamaları olan Mood Fabrics'ten satın alınmıştır. Her kumaş siparişinizle birlikte birkaç küçük numune siparişi vererek kendi kumaş numune defterinizi oluşturabilirsiniz.

• Kumaşınızı “mülakata alın.” Yukarıda geçen soruları kullanarak potansiyel bir kumaşla mini bir mülakat yapın. Kumaşın çevrimiçi açıklamalarının, sizin aradığınız özelliklerle örtüştüğünden emin olun.